BLOG - Is duurzame biomassa de aanjager van een nieuwe economische revolutie?

De industriële revolutie heeft een tijdperk ingeluid van opeenvolgende golven van technische veranderingen, die min of meer parallel lopen met perioden van economische hoog en laag conjunctuur. Sinds de uitvinding van de stoommachine, hebben we achtereenvolgens de periode van de spoorwegen en staal, elektriciteit en chemie, aardolie en auto’s, en het informatietijdperk gekend. Staan we nu op de drempel van een nieuwe periode van intelligente en duurzame technologie?

Workshop duurzame biomassa

De op fossiele brandstoffen gebaseerde economie heeft zijn nut bewezen, maar is niet langer houdbaar en duurzaam. De negatieve effecten van klimaatverandering en de uitputting van ons natuurlijk kapitaal vragen om een andere productiebasis voor onze economische ontwikkeling. Is bioeconomie de nieuwe industriële revolutie? In de bioeconomie worden grondstoffen betrokken uit de levende natuur: biomassa of ‘groene grondstoffen. De transitie naar een bioeconomie staat nog in de kinderschoenen en er zijn daarom nog veel vragen. Dat was aanleiding voor Nederland om afgelopen week samen met de OESO een workshop te organiseren. Vragen die aan de orde kwamen waren het meten van de potentiele biomassa, het kwantificeren van de duurzaamheid van biomassa, en de relatie tussen bioeconomie en de productie van voedsel en diervoeders.

Productiviteit en efficiëntie van biomassa moet en kan omhoog

De beantwoording van bovenstaande vragen bleek niet zo makkelijk. Voor het vaststellen van de hoeveelheid beschikbare biomassa is nog geen eenduidige model beschikbaar, en de prognoses lopen uiteen. Duidelijk is dat zonder internationale handel in biomassa, bioeconomieën zich wereldwijd ongelijk zullen ontwikkelen. Hoe het ook zij, om aan de groeiende vraag naar biomassa te kunnen voldoen, moet niet alleen de productie maar ook de efficiëntie omhoog. Uiteraard is R&D belangrijk om de productiviteit van gewassen te verhogen. Daarnaast kan het gebruik van gedegradeerd land een uitweg bieden, mits dat niet leidt tot verdringing van voedselproductie op bestaand agrarisch land en gecompenseerd wordt door omzetting van niet-agrarisch land in nieuw akkerland elders. Efficiencywinst is ook te behalen door coproductie en cascadering c.q. bioraffinage van gewassen voor voedsel, diervoeders materialen en energie of brandstoffen. Biomassa zou verder efficiënter ingezet kunnen worden als ook (eerste generatie) voedselgewassen gebruikt zouden mogen worden voor industriële doeleinden. Dit geeft de flexibiliteit om ten tijde van voedselcrises deze gewassen, in eerste instantie geproduceerd voor industrieel gebruik, aan te wenden voor voedsel, of omgekeerd, om bij verzadiging van de voedselmarkt, deze gewassen te verwerken in industriële productie. De tweede generatie biomassa als hoogrenderende grassen,  kent deze flexibiliteit niet.

OESO: Bemiddelaar internationale conflicten over duurzame biomassa

De bioeconomie is alleen een alternatief voor de huidige, op fossiele brandstoffen gebaseerde economie als biomassa duurzaam geproduceerd wordt. Bestaande indicatoren om de milieu impact te meten zoals de Life Cycle Assessment en de ecologische voetafdruk hebben als nadeel dat ze niet alle dimensies van duurzaamheid objectief kunnen aggregeren. Nederland presenteerde een alternatieve duurzaamheidsindicator gebaseerd op de totale factorproductiviteit. Het is belangrijk om voor de handel in duurzame biomassa wereldwijd een level playing field te creëren op basis van internationaal overeengekomen criteria om handelsconflicten te voorkomen. De OESO is de organisatie bij uitstek om de relevante stakeholders aan de tafel te brengen en een benchmark zoals voorgesteld door Nederland verder uit te werken met het oog op een universele standaard. In april 2012 heeft de OESO Raad al aanbevelingen aangenomen om de duurzaamheid van producten te beoordelen.

http://www.oecd.org/science/biotech/bio-basedeconomy.htm