NIEUWSBRIEF PV OESO PARIJS - SEPTEMBER 2020

VOORWOORD

Een nieuwe SG, een nieuwe visie

Het spel staat op de wagen. Nadat de huidige Secretaris-Generaal van de OESO Angel Gurria eind juli aangegeven heeft niet op te willen gaan voor een vierde termijn als SG, melden zich steeds meer landen met een kandidaat. Kandidaten met een ruime politieke staat van dienst. De Tsjechen positioneerden het eerst een kandidaat, voormalig vicepremier Vladimir Dlouhy. Ras volgden anderen. De net afgezwaaide Canadese minister van Financiën Morneau, de Australische minister van Financiën Cormann. Zweden komt met een sterke kandidaat op de proppen, de voormalige Eurocommissaris Malmstrom.  Verrassend genoeg kwam ook de VS met een sterke kandidaat, Liddell, de huidige deputy Chief of Staff van president Trump. Goed nieuws dat de VS in het tijdperk van America First blijk geven van interesse in en verantwoordelijkheid nemen over een Internationale Organisatie. Uiteraard wordt dat door andere leden met wat wantrouwen bezien. En nog meer kandidaten lijken zich warm te lopen, uit Estland, uit Polen.

In dit geweld heeft Nederland zelf geen kandidaat naar voren geschoven. Uiteraard wordt Nederland, zowel in Den Haag, in Parijs, als in hoofdsteden van kandidaten al gepolst. Wat en wie heeft onze voorkeur?  Alleen Hongarije heeft al een voorkeur voor de, jawel, Amerikaanse kandidaat uitgesproken. Het is niet meer dan netjes eerst eens de selectiegesprekken af te wachten, die in november plaats gaan vinden. Onze verwachtingen van een nieuwe SG zijn dat hij of zij werkt aan het herstel van in de nadagen van Gurria tanende vertrouwen tussen leden en secretariaat, een visie heeft op de rol van de OESO voor haar leden, een visie heeft op de uitbreiding van de OESO, kennis heeft van belangrijkste dossiers van de OESO, ervaring heeft met het acteren op het hoogste internationale politieke niveau en met het besturen grote organisatie. Het bekende schaap met vijf poten. Gegeven de mannelijke dominantie binnen het huidige management, is het hoog tijd voor een vrouw in het leidinggevende team. De OECD staat op de barricades over inkomensongelijkheid, gender ongelijkheid. En er zijn weer voornamelijk mannelijke kandidaten voor deze topfunctie, met een voor Nederlandse begrippen lastig uitlegbaar inkomen. Nederland heeft een stijging van dat inkomen in ieder geval weten te voorkomen. Het is duidelijk wat onze ambitie is ten aanzien van gendergelijkheid binnen de gehele OESO top. Practice what you preach.

Het zal boeiend worden de komende maanden. Touwtrekken, blokkades, compromiskandidaten, het hangt allemaal in de lucht.

Een afzonderlijk edoch verbonden traject is een nieuwe visie voor de OESO. Bij het 50-jarige bestaan van de OESO hebben de leden een visie geschreven, bouwend op de conventie uit 1961. Die visie is ook al weer 10 jaar oud, en op belangrijke onderdelen achterhaald. Volgend jaar bestaat de OESO 60 jaar en er moet een nieuwe visie komen, zo hebben landen besloten. En die visievorming moet door leden getrokken worden, niet door de huidige SG. Een visie, geen testament, zo luidt het oordeel. De 37 leden hebben besloten dat Nederland dat proces moet leiden. Leuk idee, een visie waar iedereen zich achter schaart. Maar al drie jaar op rij kon men geen consensus vinden over een ministerieel statement. Een leuke, mogelijk onoplosbare puzzel. Er zijn al landen zich aan het ingraven. We beginnen er graag aan, en zullen rapporteren over de voortgang. Wens ons bonne chance, het spel staat op de wagen.

Guido Biessen, Permanent Vertegenwoordiger bij de OESO 

THEMA ACTUALITEITEN

OESO en COVID

Uiteraard heeft ook bij de OESO COVID een enorme impact. Enerzijds op de wijze van werken. Ondanks de lockdown hebben de afgelopen maanden honderden virtuele OESO-bijeenkomsten plaatsgevonden, waarbij beleidsmakers uit OESO-landen kennis en ervaringen konden delen. Alle vergaderingen zijn virtueel. De Council vergadering is hybride: het vindt fysiek plaats, maar gelijktijdig virtueel. De helft van de ambassadeurs blijft liever op afstand. 

Ook de inhoud van het werk wordt sterk door de pandamie en de economische crisis bepaald. Resilience is het nieuwe toverwoord, waar veel studies op hinten. Het OESO-secretariaat heeft een online hub opgezet (http://www.oecd.org/coronavirus/en/) waar inmiddels vele tientallen, handzame policy briefs zijn verschenen over uiteenlopende onderwerpen.

ECONOMIE

Interim Economic Outlook

De hoofdeconoom van de OESO, Laurence Boone, presenteerde op 16 september de Interim Economic Outlook (“Coronavirus: living with uncertainty”; http://www.oecd.org/economic-outlook). In het rapport toont de organisatie zich iets minder pessimistisch over de economische vooruitzichten dan enkele maanden geleden, maar wijst zij ook op de nog steeds grote onzekerheid en de daarmee verbonden risico’s. Overheden in OESO-landen hebben over het algemeen snel en effectief op de crisis gereageerd door het monetaire en begrotingsbeleid te verruimen. Als gevolg daarvan is sprake van een forse toename van schulden, van overheden en bedrijven. Boone benadrukte tijdens de presentatie dat overheden de tijdens de vorige crisis gemaakte fout dienen te vermijden, door te snel weer te gaan bezuinigen. Om blijvende economische schade te voorkomen dienen de forse steunprogramma’s volgens de OESO niet voortijdig te  worden afgebouwd, maar dienen deze wel meer gericht te worden op de meest kwetsbare bedrijven en huishoudens en ruimte te laten voor de noodzakelijke herstructurering van de economie. De crisis biedt een kans “to build back a better, greener and more inclusive economy”, aldus Boone.

Onderhandelingen over nieuw internationaal belastingstelsel

De door de OESO geleide onderhandelingen over een nieuw internationaal belastingstelsel in een digitale  economie zijn in een impasse geraakt door het besluit van de VS in juni jl. om de gesprekken voorlopig op te schorten. De Amerikaanse bezwaren richten zich met name op het zogenaamde pillar one deel van de onderhandelingen, gericht op een nieuwe verdeling van heffingsrechten, dat volgens Washington te eenzijdig de Amerikaanse big tech bedrijven zou raken. Over pillar two, de instelling van een minimum tarief voor de winstbelasting, bestaat meer overeenstemming. Veel landen leggen echter een koppeling tussen beide onderdelen. Het wachten is nu op de komende Amerikaanse verkiezingen. In de tussentijd zet het OESO-secretariaat het voorbereidende, technische werk gestaag voort.

Tax Policy Reforms 2020

Het op 3 september jl gepresenteerde Tax Policy Reforms 2020 rapport (https://www.oecd.org/tax/tax-policy-reforms-26173433.htm) geeft een goed overzicht van de belastinghervormingen in OESO-landen, maar beschrijft ook de recent in reactie op de covidcrisis genomen (belasting)maatregelen. Na de crisis zullen landen zich ook weer moeten richten op herstel van de openbare financiën. Volgens Pascal Saint-Amans, de directeur van het Pax Policy Centre van de OESO, zal verhoging van de belastingen op consumptie en arbeid  - zoals gebeurde na de financiële crisis van 2008 – ditmaal politiek lastig zijn en ongewenst vanuit een oogpunt van gelijkheid. Overheden zullen zich moeten richten op andere inkomstenbronnen, waarbij milieugerelateerde belastingen, vermogensbelasting en digitale belasting een centrale rol dienen te vervullen, aldus Saint-Amans.

Global Partnership on Artificial Intelligence

De OESO zal het secretariaat gaan huisvesten van het nieuw op te zetten Global Partnership on Artificial Intelligence (https://www.oecd.org/going-digital/ai/oecd-to-host-secretariat-of-new-global-partnership-on-artificial-intelligence.htm). GPAI werd gelanceerd op de G7-top in Biarritz in augustus 2019, waarbij de G7-leiders de ondersteunende rol van de OESO verwelkomden. Het doel van GPAI is ervoor te zorgen dat kunstmatige intelligentie op verantwoorde wijze wordt gebruikt, met respect voor mensenrechten en democratische waarden.

Naast de G7-landen, zijn ook Australië, de EU, India, Zuid-Korea, Mexico, Nieuw-Zeeland, Singapore en Slovenië founding members van het partnerschap. Het GPAI secretariaat bij de OESO zal nauw gaan samenwerken met de twee Centres of Expertise in Montreal en Parijs.

Deze nieuwe rol sluit goed aan bij de reeds bestaande activiteiten van OESO op het gebied van AI. Zo nam de OESO in mei 2019 de AI Prinicples aan en runt het een online platform, de OECD AI Policy Observatory (https://oecd.ai/).

EDRC-landenexamen Polen

De economieën van de OESO-landen worden elke twee jaar grondig doorgelicht in een landenrapport, dat besproken wordt in het Economic Development and Review Committee (EDRC) van de OESO. Het EDRC, één van de oudste comités van de OESO (sinds 1961 bijeen), analyseert in deze rapporten de (macro)economische ontwikkelingen en komt met concrete beleidsaanbevelingen.

Op 17 september jl. vond de bespreking van het rapport over de Poolse economie plaats, waarvoor Nederland optrad als hoofdexaminator. Polen wordt minder hard geraakt door de huidige crisis dan de meeste andere OESO-landen. Dat neemt niet weg dat de crisis een aantal structurele zwaktes en uitdagingen duidelijker aan het licht heeft gebracht. Het gaat hierbij o.a. om de vergrijzing en de daaraan gekoppelde, snel stijgende pensioen- en zorgkosten, de noodzakelijke klimaat- en energietransitie en de ontoereikende fysieke en digitale infrastructuur. De centrale uitdaging voor Polen is de omschakeling te maken van een op relatief lage lonen gebaseerde maakindustrie naar een kenniseconomie met hogere toegevoegde waarde. Het leverde al met al een boeiende discussie op.

Nederland bracht als hoofdexaminator nadrukkelijk het onderwerp ‘rule of law’ onder de aandacht. De kritiek dat Polen met het aantasten van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een ongewenst en gevaarlijk traject is ingeslagen, met ook nadelige gevolgen voor het ondernemingsklimaat en het vertrouwen van buitenlandse investeerders, werd in het EDRC-comité breed ondersteund. De aanbeveling om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te waarborgen krijgt een prominente plaats in het rapport.

ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

De DAC heeft na lang onderhandelen een compromis bereikt over hoe om te gaan met ODA toekenning bij schuldverlichting. Er was een besluit nodig omdat leningen vanaf 2018 alleen bij uitgifte een eenmalige ODA toerekening krijgen, er was niets voorzien als er iets in een later stadium met een lening gebeurt, zoals een kwijtschelding. De voornaamste crediteuren in de Club van Parijs vonden dat bij schuldverlichting extra ODA toekenning gerechtvaardigd was. Mede onder leiding van Nederland is uiteindelijk voorkomen dat een lening meer ODA zou kunnen opleveren dan een gift van dezelfde omvang. Op het niveau van een individuele lening is zo dubbeltelling voorkomen. De DAC zal toezien op de uitwerking van de nieuwe regeling om eventueel toe te werken naar een herziening van de percentages die de concessionaliteit van leningen bepalen.

Ondertussen vorderen de voorbereidingen voor de High Level Meeting op 9 en 10 nov (van ministers van OS) gestaag. De impact van de COVID pandemie en de aandacht voor klimaat en milieu vechten een beetje om voorrang op de agenda. Als derde onderwerp zal effectiviteit van de hulp aan de orde komen en dan specifiek de rol van donoren en de relatie met het Global Platform for Effective Development Cooperation.

Goed nieuws uit de hoek van de OESO waar men zich bezig houdt met belastingen. Er is inmiddels integraal aandacht voor het belang van ontwikkelingslanden in alle programma’s. Zeker natuurlijk bij Tax Collectors Without Borders wiens werk inmiddels geleid heeft tot meer dan 530 miljoen Euro aan terugvorderingen. Maar ook bij het project dat zich richt op belasting vermijding (base erosion and profit shifting) en bij belastingheffing in de digitale economie participeren steeds meer ontwikkelingslanden als volwaardige partner. Ook zijn er in alle uithoeken van de wereld inmiddels trainingscentra en neemt het aantal deelnemers aan e-learning exponentieel toe.

LANDBOUW

Vooruitzichten wereldmarkt landbouw komende 10 jaar

Jaarlijks publiceert de OESO samen met de FAO de zogeheten Outlook. In deze publicatie wordt een uitgebreide analyse gegeven van de landbouwmarkten wereldwijd. Per sector worden de mondiale vraag- en aanbodontwikkelingen beschreven. De wereldmarkten blijven redelijk stabiel, de prijzen behouden (in reële termen) de dalende tendens. De stijgende vraag naar voedsel kan worden opgevangen door een groeiende productie. Bestaande trends blijven onveranderd: toename consumptie dierlijk eiwit, groei van bewerkt voedsel, productiviteitstoename als motor voor een groter productievolume.

Ook de mogelijke effecten van de COVID-pandemie komen aan bod. In eerste instantie lijken de gevolgen van de pandemie mee te vallen. Hoewel grote schokken vooralsnog uitblijven, is er een evident risico dat inkomensachteruitgang door de COVID-19 in bepaalde (economisch zwakke) landen/regio's de voedselzekerheid kan bedreigen. In onzekere tijden is het belang van open en transparante handel meer dan ooit belangrijk.

Eind juni heeft de PV OESO met het OESO-secretariaat een webinar georganiseerd over Outlook.

http://www.agri-outlook.org/

OESO : Nederland heeft innovatief beleid dier- en plantrisicobeheer

Begin september heeft de OESO een rapport gepubliceerd getiteld ‘Strengthening Agricultural Resilience in the Face of Multiple Risks’. De studie bevat een raamwerk voor goed risicobeheer voor de agrarische sector: met welke maatregelen kunnen overheden de (economische) risico's verminderen die te maken hebben met klimaat (droogte/ overstromingen) en met de gezondheid van plant en dier. De meest recente internationale onderzoeksresultaten zijn hierin verwerkt. Kernbegrippen van het ontwikkelde raamwerk zijn: focus op preventie (ex ante in plaats van ex post), samenwerking binnen de sector, samenwerking tussen overheid en alle belanghebbenden, financiële solidariteit en evaluatie op doeltreffendheid van het beleid. Het raamwerk wordt aan de hand van vier landen geïllustreerd: Australië, Canada, Italië en Nederland. Het Nederlandse beleid scoort relatief goed, met name vanwege de preventieve aanpak, de focus op samenwerkingen de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Een pluspunt hierbij is dat het beleid is ingebed in een gunstig innovatieklimaat. 

https://www.oecd.org/publications/strengthening-agricultural-resilience-in-the-face-of-multiple-risks-2250453e-en.htm

Securing natural capital - GGSD-forum 24-26 november 2020

Het jaarlijkse Green Growth Sustainable Development forum is dit jaar gewijd aan natuurlijk kapitaal: wat zijn de bedreigingen en welke extra uitdagingen er zijn in de post-covid periode om het veilig te stellen voor toekomstige generaties. De achteruitgang van de natuurlijke leefomgeving zet diverse sectoren onder druk, niet alleen de landbouw en visserij, maar ook toerisme en diverse industrie sectoren. Het is een complex geheel van uitputting van landbouwgrond, verspreiding van dierziektes, klimaatveranderingen, illegale handel en voedselproductie. Zijn de agrarische sector en de visserij de oorzaak van de kwaal of kunnen ze juist ook een positieve bijdrage leveren aan een gezonde bodem, schone water en gezonde lucht. Wat zijn de effecten van de COVID-pandemie op de wereldvoedselsituatie. Vanuit Nederland wordt een bijdrage geleverd door Prof Louise Fresco (Wageningen Universiteit) en Prof Peter van Bodegom (Rijksuniversiteit Leiden).

http://www.oecd.org/greengrowth/ggsd2020/?utm_source=Adestra&utm_medium=email&utm_content=Visit%20our%20website&utm_campaign=GGSD%202020%20Forum%20registration%20and%20video&utm_term=env

ONDERWIJS

Op 9 oktober aanstaande vindt de Skills Summit 2020 : Skills strategies for a world in recovery virtueel plaats onder co-voorzitterschap van de OESO en Slovenië. Deze ministeriële bijeenkomst staat dit jaar uiteraard in het teken van het herstel van de covidcrisis en de impact op de capaciteit van landen om de vaardigheden van de (beroeps-)bevolking te ontwikkelen en maximaal te benutten. Dit wordt afgezet tegen de grote trends van deze tijd zoals technologische vooruitgang, globalisering, vergrijzing, migratie en klimaatverandering. Deze trends maken de ontwikkeling van vaardigheden op de arbeidsmarkt en in de samenleving des te belangrijker maken om bij te dragen aan sociale cohesie en duurzame ontwikkeling in de 21e eeuw.

GENDER

Al vroeg in de huidige covidcrisis luidde de OESO de alarmbellen over de impact van de crisis op diverse genderkwesties, in het bijzonder op vrouwen. Toename van huiselijk geweld, maar ook op de arbeidsmarkt en de zorgsector waar vrouwen oververtegenwoordigd zijn.

Ter voorbereiding op de MCM 2020 heeft het Spaanse voorzitterschap de voorzitters van de Friends of Gender Equality Plus gevraagd een paper op te stellen over gendergelijkheid om de discussie tijdens de MCM ook van een zogenaamde ‘’genderlens’’ te voorzien.  In het paper wijzen de voorzitters op de cruciale rol van data. Gendergelijkheid moet gezien worden als een sleutelfactor in economische ontwikkeling, groei en welzijn. Het is echter alleen met data over gender(-verschillen) die op consistente wijze wordt verzameld en vastgesteld dat landen hun beleid daarop af kunnen stemmen.

ENERGIE

In september organiseerde de Clean Energy Ministerial (CEM) haar 11e jaarlijkse evenement, waarbij verschillende landen kennis en ervaringen hebben uitgewisseld op het gebied van schone energie. De CEM bestaat momenteel uit 26 leden – waaronder Nederland – die samen goed zijn voor zo’n 80% van de wereldwijde investeringen in duurzame energie.

Nederland was actief bij verschillende deelsessies van de CEM11. Zo heeft Staatssecretaris Van Veldhoven (IenW) mede namens Nederland de ‘Drive-to-Zero’ campagne gelanceerd dat elektrisch rijden gaat stimuleren voor commerciële voertuigen. Daarnaast is de potentie van waterstof om een duurzaam herstel van de Covid-19 crisis te kunnen faciliteren besproken door Waterstofgezant Noé van Hulst (EZK) als onderdeel van het ‘Hydrogen Initiative’, waar Nederland medeleider van is. Ten slotte heeft Bert Roukens (EZK) in de afsluitende ministeriële bijeenkomst een overzicht gegeven van de klimaatdoelstellingen van Nederland en welke cruciale technologieën hier een bijdrage aan leveren. Hierbij kan gedacht worden aan projecten rondom wind-op-zee, waterstof, CCS en zonne-energie.

OVERZICHT EVENEMENTEN

Meer evenementen zie link en ONE

PUBLICATIES

http://www.oecd.org/about/publishing/

http://www.oecd-ilibrary.org/

Publicaties met betrekking tot Nederland

International Energy Agency – IEA publications

International Transport Forum – ITF publications

Nuclear Energy Agency – NEA publications

VACATURES OESO

The OECD is recruiting

CONTACTGEGEVENS

Guido Biessen
Permanent Vertegenwoordiger OESO
Robert-Jan Scheer, Plv. Permanent Vertegenwoordiger OESO
Uitvoerend Comité OESO, Energie, Duurzame Ontwikkeling, Ontwikkelingscluster
Peter Keulers, Economische Raad
Algemene economie, Mededinging, Innovatie, Handel, Investeringen, Multinationale Ondernemingen (MNO’s), Ondernemerschap, MKB, Digitale Economie, Financiële Markten, Fiscale aangelegenheden, Corporate Governance, Public Governance, Corruptiebestrijding

Jan Gerrit Deelen, Landbouwraad

Landbouw & Voedsel, Visserij, Milieu & Klimaat, Circulariteit grondstoffen, Regionaal beleid

Zainab Akariou, tweede secretaris
OESO Comité Externe Betrekkingen, Onderwijs, Begroting, Toetreding, Health
Freerk Boedeltje, Senior Beleidsmedewerker
Sociale Zaken, Werkgelegenheid, IMVO, Migratie/Integratie, Gezond en Veilig Werken, Skills, Gender

Lucas Boehlé, Rijkstrainee

Ilse van Ruler, Assistent Ambassadeur, Managementondersteuner
Simone Hegge, Assistent Plv. Ambassadeur, Managementondersteuner

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u in het verleden contact heeft gehad met de PV OESO te Parijs.

Als u contact met de PV OESO niet langer op prijs stelt, kunt u dat kenbaar maken door een mailbericht te sturen naar: pao@minbuza.nl.

Wij verwijderen dan al uw gegevens uit ons bestand. De privacyverklaring van het Ministerie van Buitenlandse Zaken kunt u hier lezen.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------